1. Thành phần

Ciprofloxacin hydroclorid monohydrat tương đương Ciprofloxacin 500mg.

Tá dược vừa đủ 1 viên: Tinh bột biến tính 1500, natri starch glycolat, magnesi stearat, silic dioxyd keo, talc, povidon K30, hypromelose 606, polyethylen glycol 6000, titan dioxyd.

2. Công dụng (Chỉ định)

SaViCipro được chỉ định điều trị các nhiễm khuẩn sau:

(Cần chú ý đến tình hình đề kháng ciprofloxacin trước khi điều trị. Cần tham khảo các hướng dẫn điều trị bằng kháng sinh thích hợp).

Người lớn

– Nhiễm khuẩn đường hô hấp dưới do vi khuẩn gram âm:

• Đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.
• Nhiễm khuẩn phế quản-phổi trong xơ nang hoặc co thắt phế quản.
• Viêm phổi.

– Viêm tai giữa mạn tính mưng mủ.

– Nhiễm khuẩn đường sinh dục:

• Bệnh lậu: Viêm niệu đạo và viêm cổ tử cung do Neisseria gonorrhoeae nhạy cảm gây ra.
• Viêm tinh hoàn-mào tinh hoàn, bao gồm các trường hợp do Neisseria gonorrhoeae nhạy cảm gây ra.
• Viêm vùng chậu, bao gồm các trường hợp do Neisseria gonorrhoeae nhạy cảm gây ra.

– Nhiễm khuẩn dạ dày-ruột.

– Nhiễm khuẩn ổ bụng.

– Nhiễm khuẩn da và mô mềm do vi khuẩn gram âm gây ra.

– Nhiễm trùng xương, khớp.

– Viêm tai ngoài ác tính.

– Dự phòng nhiễm trùng xâm lấn do Neisseria meningitidis.

– Bệnh than do hít (dự phòng sau khi tiếp xúc và điều trị).

– Ciprofloxacin có thể được dùng để điều trị ở bệnh nhân giảm bạch cầu trung tính kèm sốt nghi ngờ do nhiễm khuẩn.

– Nhiễm khuẩn đường tiết niệu (phức tạp và không phức tạp).

Do kháng sinh fluoroquinolon, trong đó có SaViCipro liên quan đến phản ứng có hại nghiêm trọng (xem mục Thận trọng khi dùng thuốc) và nhiễm khuẩn đường tiết niệu không phức tạp ở một số bệnh nhân có thể tự khỏi, chỉ nên sử dụng SaViCipro cho những bệnh nhân không có lựa chọn điều trị khác thay thế.

– Đợt cấp của viêm xoang mạn tính, đặc biệt là do vi khuẩn gram âm gây ra.

Do kháng sinh fluoroquinolon, trong đó có SaViCipro liên quan đến phản ứng có hại nghiêm trọng (xem mục Thận trọng khi dùng thuốc) và viêm xoang cấp tính do vi khuẩn ở một số bệnh nhân có thể tự khỏi, chỉ nên sử dụng SaViCipro cho những bệnh nhân không có lựa chọn điều trị khác thay thế.

Trẻ em và thanh thiếu niên

– Nhiễm khuẩn phế quản-phổi trong xơ nang do Pseudomonas aeruginosa gây ra.

– Nhiễm khuẩn đường tiết niệu phức tạp và viêm thận.

– Bệnh than do hít (dự phòng sau khi tiếp xúc và điều trị).

Ciprofloxacin cũng có thể được dùng để điều trị nhiễm khuẩn nặng ở trẻ em khi cần thiết. Việc điều trị nên được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa có kinh nghiệm trong điều trị xơ nang và nhiễm khuẩn nặng ở trẻ em và thanh thiếu niên.

3. Cách dùng – Liều dùng

Dùng thuốc theo sự hướng dẫn của bác sỹ.

Dùng đường uống, trong hoặc ngoài bữa ăn. Không nhai, nghiền viên thuốc. Uống thuốc khi dạ dày rỗng sẽ giúp hấp thu nhanh hơn. Không nên uống ciprofloxacin với các sản phẩm có nguồn gốc từ sữa (sữa, sữa chua) hoặc các loại nước ép trái cây có bổ sung khoáng chất (nước cam ép bổ sung calci).

Đối với liều 250 mg/lần, có thể bẻ đôi viên theo vạch khắc trên viên.

Liều dùng

Liều dùng phụ thuộc vào chỉ định, mức độ nghiêm trọng và vị trí nhiễm trùng, tính nhạy cảm với ciprofloxacin của vi khuẩn, chức năng thận của bệnh nhân và trọng lượng cơ thể (đối với trẻ em và thanh thiếu niên).

Thời gian điều trị phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng, đáp ứng lâm sàng và vi khuẩn.

Điều trị nhiễm khuẩn các vi khuẩn cụ thể như Pseudomonas aeruginosa, Acinetobacter hay Staphylococci có thể cần liều cao hơn và kết hợp với các thuốc kháng sinh thích hợp khác.

Điều trị các nhiễm khuẩn như viêm vùng chậu, viêm ổ bụng, nhiễm khuẩn ở bệnh nhân giảm bạch cầu, nhiễm trùng xương và khớp có thể cần kết hợp với các kháng sinh thích hợp khác tùy thuộc vào tác nhân gây bệnh.

Người lớn:

Trẻ em:

Người cao tuổi:

Liều cho người cao tuổi nên được điều chỉnh dựa vào mức độ nghiêm trọng của nhiễm khuẩn và độ thanh thải creatinin.

Người suy gan, suy thận:

Liều khỏi đau và liều duy trì khuyến cáo d người suy thận:

Không cần điều chỉnh liều ở người suy gan.

Liều cho trẻ em suy thận, suy gan chưa được nghiên cứu.

– Quá liều

Đã có báo cáo gây độc tính nhẹ nếu uống ciprofloxacin liều lớn hơn 12 g, có thể dẫn đến suy thận cấp nếu uống liều lớn hơn 16g. Các triệu chứng quá liều bao gồm: Chóng mặt, run, nhức đầu, mệt mỏi, co giật, ảo giác, lú lẫn, khó chịu ở bụng, suy gan, suy thận cũng như đái ra máu. Độc tính trên thận có thể hồi phục.

Cách xử trí: Làm trống dạ dày bằng cách gây nôn hoặc rửa dạ dày, giám sát chức năng thận, độ pH nước tiểu, nếu cần thiết sử dụng thuốc kháng acid để làm giảm hấp thu của ciprofloxacin và điều trị hỗ trợ ví dụ như truyền dịch. Chỉ một lượng nhỏ ciprofloxacin (< 10%) được thải trừ khi thẩm phân hoặc chạy thận.

Trong trường hợp quá liều, nên điều trị triệu chứng. Nên theo dõi ECG vì có thể xảy ra kéo dài khoảng QT.

4. Chống chỉ định

– Người có tiền sử quá mẫn với ciprofloxacin và các thuốc liên quan như acid nalidixic và các quinolon khác.

– Phối hợp với tizanidine.

5. Tác dụng phụ

Thường gặp, 1/100 ≤ ADR < 1/10

Tiêu hóa: Buồn nôn, tiêu chảy.

Ít gặp, 1/1.000 ≤ ADR < 1/100

Nhiễm trùng và nhiễm ký sinh trùng: Nhiễm nấm cơ hội.

Máu và hệ bạch huyết: Tăng bạch cầu ưa acid.

Chuyển hóa và dinh dưỡng: Giảm ngon miệng.

Tâm thần: Kích động.

Hệ thần kinh: Đau đầu, choáng váng, rối loạn giấc ngủ, rối loạn vị giác.

Tiêu hóa: Nôn, đau bụng, khó tiêu, đầy hơi.

Gan mật: Tăng transaminase, tăng bilirubin.

Da và phần phụ: Phát ban, ngứa, nổi mề đay.

Cơ, xương và mô liên kết: Đau cơ-xương, đau khớp.

Thận và tiết niệu: Suy thận.

Khác: Suy nhược, sốt.

Xét nghiệm: Tăng phosphatase kiềm.

Hiếm gặp, 1/10.000 ≤ ADR < 1/1.000

Máu và hệ bạch huyết: Giảm bạch cầu, thiếu máu, giảm bạch cầu trung tính, tăng bạch cầu, giảm tiểu cầu, tăng tiểu cầu.

Miễn dịch: Phản ứng dị ứng, phù mạch.

Chuyển hóa và dinh dưỡng: Tăng đường huyết, hạ đường huyết.

Tâm thần: Nhầm lẫn và mất phương hướng, lo lắng, trầm cảm (có ý nghĩ và hành động tự tử), ảo giác.

Hệ thần kinh: Dị cảm, loạn cảm, run, động kinh, chóng mặt.

Mắt: Rối loạn thị giác.

Tiền đình-ốc tai: Ù tai, giảm thính lực.

Tim mạch: Nhanh nhịp tim, giãn mạch, hạ huyết áp, ngất.

Hô hấp: Khó thở (bao gồm hen suyễn).

Tiêu hóa: Viêm đại tràng do vi khuẩn.

Gan mật: Suy giảm chức năng gan, vàng da ứ mật, viêm gan.

Da và phần phụ: Nhạy cảm với ánh sáng.

Cơ xương và mô liên kết: Đau cơ, viêm khớp, tăng co thắt cơ.

Thận và tiết niệu: Suy thận, tiểu ra máu, tinh thể niệu (crystalluria), viêm thận kẽ.

Khác: Phù, đổ mồ hôi (chứng tăng trương lực).

Xét nghiệm: Tăng amylase.

Rất hiếm gặp, ADR < 1/10.000

Máu và hệ bạch huyết: Thiếu máu tán huyết, mất bạch cầu hạt, giảm toàn thể huyết cầu (đe dọa tính mạng), suy tủy xương (đe dọa tính mạng).

Miễn dịch: Phản ứng phản vệ, sốc phản vệ (đe dọa tính mạng), phản ứng như bệnh huyết thanh.

Tâm thần: Các phản ứng tâm thần (có ý nghĩ và hành động tự tử).

Hệ thần kinh: Đau nửa đầu, rối loạn phối hợp, rối loạn dáng đi, rối loạn thần kinh khứu giác, tăng áp lực nội sọ, u giả não bộ.

Mắt: Thay đổi màu sắc.

Tim mạch: Viêm mạch.

Tiêu hóa: Viêm tụy.

Gan mật: Hoại tử gan (rất hiếm khi dẫn đến tử vong).

Da và phần phụ: Ban xuất huyết, hồng ban đa dạng, hồng ban nút, hội chứng Stevens-Johnson, hoại tử da nhiễm độc.

Cơ, xương và mô liên kết: Yếu cơ, viêm gân, đứt gân (thường là gân Achilles).

Không rõ tần suất

Tâm thần: Hưng cảm.

Hệ thần kinh: Bệnh lý thần kinh ngoại biên, đau đa thần kinh.

Tim mạch: Loạn nhịp thất, xoắn đỉnh, kéo dài khoảng QT.

Da và phần phụ: Ngoại ban mụn mủ toàn thân cấp tính (AGEP: Acute Generalised Exanthematous Pustulosis), hội chứng DRESS (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symptoms).

Xét nghiệm: Tăng INR (ở bệnh nhân điều trị với thuốc đối kháng vitamin K).

Hướng dẫn xử trí ADR

Để tránh có tinh thể niệu, duy trì đủ lượng nước uống vào, tránh làm nước tiểu quá kiềm.

Nếu bị tiêu chảy nặng và kéo dài trong và sau khi điều trị, người bệnh có thể đã bị rối loạn nặng ở ruột (viêm đại tràng màng giả). Cần ngừng ciprofloxacin và thay bằng một kháng sinh khác thích hợp (ví dụ vancomycin).

Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào về tác dụng phụ cần ngừng dùng ciprofloxacin và người bệnh cần phải được điều trị tại một cơ sở y tế mặc dù các tác dụng phụ này thường nhẹ hoặc vừa và sẽ mau hết khi ngừng dùng ciprofloxacin.

7. Dược lý

– Dược động học (Tác động của cơ thể với thuốc)

Hấp thu

Ciprofloxacin hấp thu nhanh và dễ dàng ở ống tiêu hóa. Khi có thức ăn và các thuốc kháng acid, hấp thu thuốc bị chậm lại nhưng không bị ảnh hưởng một cách đáng kể. Sau khi uống, nồng độ tối đa của ciprofloxacin đạt được sau 1 – 2 giờ với sinh khả dụng là 70 – 80%. Với liều 250 mg (cho người bệnh nặng 70 kg), nồng độ tối đa trung bình trong huyết thanh khoảng 1,2 mg/lít. Nồng độ tối đa trung bình trong huyết thanh ứng với các liều 500 mg, 750 mg, 1000 mg là 2,4 mg/l; 4,3 mg/l và 5,4 mg/l. Liều uống 500 mg mỗi 12 giờ cho AUC tương tự với AUC khi tiêm truyền 400 mg ciprofloxacin trong 60 phút mỗi 12 giờ.

Phân bố

Khoảng từ 20% đến 30% ciprofloxacin liên kết với protein huyết tương và thuốc xuất hiện trong huyết tương chủ yếu ở dạng không ion hóa. Thể tích phân bố của ciprofloxacin rất lớn (2 – 3 lít/kg thể trọng) và do đó, lọc máu hay thẩm tách màng bụng chỉ lấy đi được một lượng nhỏ thuốc. Thuốc được phân bố rộng khắp và có nồng độ cao ở những nơi bị nhiễm khuẩn (các dịch cơ thể, các mô), nói chung thuốc dễ ngấm vào mô. Nồng độ trong mô thường cao hơn nồng độ trong huyết thanh, đặc biệt là ở các nhu mô, cơ, mật và tuyến tiền liệt. Nồng độ trong dịch bạch huyết và dịch ngoại bào cũng gần bằng nồng độ trong huyết thanh. Nồng độ thuốc trong nước bọt, nước mũi, đờm, dịch ổ bụng, da, sụn và xương tủy có thấp hơn, nhưng vẫn ở mức độ thích hợp. Nếu màng não bình thường, thì nồng độ thuốc trong dịch não tủy chỉ bằng 10% nồng độ trong huyết tương; nhưng khi màng não bị viêm, thì thuốc ngấm qua nhiều hơn. Ciprofloxacin đi qua nhau thai và bài tiết qua sữa mẹ. Trong mật cũng có nồng độ thuốc cao.

Chuyển hóa

4 chất chuyển hóa có nồng độ thấp bao gồm: Desethylen ciprofloxacin (M1), sulphociprofloxacin (M2), oxociprofloxacin (M3) và formylciprofloxacin (M4). Các chất chuyển hóa cũng có tác dụng kháng vi khuẩn in vitro tuy nhiên hoạt tính thấp hơn ciprofloxacin. Ciprofloxacin là một chất ức chế trung bình CYP450 1A2.

Thải trừ

Ciprofloxacin đào thải phần lớn dưới dạng không đổi qua thận và một lượng nhỏ qua phân. Thời gian bán thải ở người có chức năng thận bình thường là 4 – 7 giờ. Khoảng 44,7% liều ciprofloxacin được thải trừ qua nước tiểu và 25% qua phân, các chất chuyển hóa (M1-M4) thải trừ 11,3% qua nước tiểu và 7,5% qua phân.

Độ thanh thải thận từ 180-300 ml/kg/giờ và độ thanh thải toàn cơ thể là 480-600 ml/kg/giờ. Ciprofloxacin thải trừ qua cả cầu thận và ống thận. Suy giảm chức năng thận nặng có thể làm tăng thời gian bán thải của ciprofloxacin lên 12 giờ.

Độ thanh thải không do thận của ciprofloxacin chủ yếu là do vận chuyển qua niêm mạch ở lòng ruột và chuyển hóa. 1% liều được tiết qua mật. Ciprofloxacin hiện diện trong mật với nồng độ cao.

Trẻ em

Dữ liệu dược động học ở trẻ em còn hạn chế.

Cmax và AUC không phụ thuộc vào độ tuổi. Chưa thấy sự gia tăng Cmax và AUC sau khi dùng nhiều liều (10 mg/kg x 3 lần/ngày).

Ở 10 trẻ em nhiễm khuẩn nặng, Cmax đạt 4,6-8,3 mg/l sau 1 giờ tiêm truyền với liều 10 mg/kg ở trẻ em dưới 1 tuổi và đạt 4,7-11,8 mg/l ở trẻ em từ 1-5 tuổi. AUC tương ứng là 11,8-32,0 mg.giờ/l và 11,0-23,8 mg.giờ/l. Các giá trị này đều nằm trong giới hạn của người lớn khi dùng liều điều trị. Dựa trên các thống kê dược động học ở trẻ em bị nhiễm trùng, thời gian bán thải ước tính là khoảng 4-5 giờ và sinh khả dụng ở dạng hỗn dịch uống dao động trong khoảng 50-80%.

– Dược lực học (Tác động của thuốc lên cơ thể)

Mã ATC: J01MA02.

Loại thuốc: Kháng sinh nhóm fluoroquinolon.

Cơ chế tác dụng

Ciprofloxacin là thuốc kháng sinh bán tổng hợp, có phổ kháng khuẩn rộng, thuộc nhóm quinolon, còn được gọi là các chất ức chế DNA gyrase. Do ức chế enzym DNA gyrase và topoisomerase IV (là những enzym cần thiết cho quá trình tái sinh sản DNA của vi khuẩn), nên thuốc ngăn sự sao chép của chromosome khiến cho vi khuẩn không sinh sản được nhanh chóng. Ciprofloxacin có tác dụng tốt với các vi khuẩn kháng lại kháng sinh thuộc các nhóm khác (aminoglycosid, cephalosporin, tetracyclin, penicilin…) và được coi là một trong những thuốc có tác dụng mạnh nhất trong nhóm fluoroquinolon.

Phổ kháng khuẩn

Ciprofloxacin có phổ kháng khuẩn rất rộng, bao gồm phần lớn các mầm bệnh quan trọng. Phần lớn các vi khuẩn Gram âm, kể cả Pseudomonas và Enterobacter đều nhạy cảm với thuốc.

Các vi khuẩn gây bệnh đường ruột như Salmonella, Shigella, Yersinia và Vibrio cholerae thường nhạy cảm cao. Tuy nhiên, với việc sử dụng ngày càng nhiều và lạm dụng thuốc, đã có báo cáo về tăng tỷ lệ kháng thuốc của Salmonella.

Các vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp như Haemophilus và Legionella thường nhạy cảm, Mycoplasma và Chlamydia chỉ nhạy cảm vừa phải với thuốc.

Neisseria thường rất nhạy cảm với thuốc.

Nói chung, các vi khuẩn Gram dương (các chủng Enterococcus, Staphylococcus, Streptococcus, Listeria monocytogenes…) kém nhạy cảm hơn. Ciprofloxacin không có tác dụng trên phần lớn các vi khuẩn kỵ khí.

Do cơ chế tác dụng đặc biệt của thuốc nên ciprofloxacin không có tác dụng chéo với các thuốc kháng sinh khác như aminoglycosid, cephalosporin, tetracyclin, penicilin…

Theo báo cáo của Chương trình giám sát quốc gia của Việt Nam về tính kháng thuốc của vi khuẩn gây bệnh thường gặp (1997) và thông tin số 4 năm 1999, thì ciprofloxacin vẫn có tác dụng cao đối với Salmonella typhi (100%), Shigella flexneri (100%). Các vi khuẩn đang tăng kháng ciprofloxacin gồm có Staphylococcus aureus kháng ciprofloxacin với tỉ lệ 20,6%, Escherichia coli kháng ciprofloxacin với tỉ lệ 27,8% và S. pneumoniae kháng ciprofloxacin với tỉ lệ 30%. Tình hình kháng kháng sinh ở các tỉnh phía nam có cao hơn các tỉnh phía bắc. Việc sử dụng ciprofloxacin cần phải thận trọng, có chỉ định đúng, vì kháng ciprofloxacin cũng giống như kháng các thuốc kháng sinh khác là một vấn đề ngày càng thường gặp (xem phần Liều lượng).

8. Thông tin thêm

– Đặc điểm

Viên nén dài bao phim, màu trắng, một mặt trơn, mặt kia có gạch ngang.

– Bảo quản

Nơi khô, nhiệt độ không quá 30°C, tránh ánh sáng.

– Quy cách đóng gói

Hộp 10 vỉ x 10 viên.

– Hạn dùng

36 tháng kể từ ngày sản xuất.

– Nhà sản xuất

SaVipharm.